5.1 Zin, duur en kenmerken van de aardrotatie

Zin van de aardrotatie

sterrensporen (bron: Pixabay)

1. In welke zin draait de aarde gezien vanaf de noordpool?
2. En gezien vanaf de zuidpool?
3. In welke zin lijken de sterren van de Grote Beer te draaien rond de poolster? Belangrijk: sleep het model en positioneer de poolster achter de toren en kijk pas dan naar de beweging.
4. Staan de sterren van de Grote Beer een heel etmaal boven de horizon? Nuanceer je antwoord.
5. Op welke breedte staat de poolster in het zenit?

Kenmerken van de aardrotatie

Duur van de aardrotatie

5.2 Gevolgen van de aardrotatie

Afwisseling van dag en nacht

1. In welke zin (naar het oosten of naar het westen) beweegt de terminator in de loop van de dag?
2. Denkvraag: waarom loopt de terminator in oktober niet pal naar het noorden?

Zonnetijd

tijdverschil tussen Oostende en Aarlen in minuten:

1. Verschuif de marker naar het oosten. Hoe verandert de zonnetijd?
2. En als je de marker naar het westen schuift?
3. Wat is de betekenis van de rode lijn op de kaart?
4. Welke plaatsen op aarde hebben dezelfde zonnetijd?
5. Denkvraag: wat zijn de praktische problemen van het gebruik van zonnetijd?

Zonetijd

1. Wat is het verschil in zonetijd tussen Oostende en Aarlen?
2. Welk probleem stelt zich in India met de zonetijd?
3. Welk verschil is er tussen twee aanpalende tijdzones?
4. Neemt de zonetijd toe of af als je naar het oosten reist?
5. Denkvraag: wat zijn de praktische problemen van het gebruik van zonetijd?

Conventionele tijd

1. Atlasvraag. Welke verandering in tijd treedt op als je van het oostelijkste punt van Siberië naar Alaska reist?
2. Op de kaart hieronder zie je dat de internationale datumgrens nu niet bepaald een rechte lijn is. Zoek op de kaart 'Tarawa' (de hoofdstad van Kiribati) op en vergelijk de ligging met Kiritimati (reeds aangeduid). Verwoord zelf waarom er daar een oostwaartse 'deuk' in de datumgrens zit.

1. In welke tijdzone ligt Vlaanderen? Geeft de naam én de notatie UT+x.
2. In welke tijdzone ligt Teheran?
3. Wat is het verschil in tijd tussen Vlaanderen en Iran?
4. Als het bij ons 8:30 is, hoe laat is het dan in Teheran?
5. Hoeveel conventionele tijdzones zijn er in China?
6. Zoek een grensovergang over land waar je je klok minstens twee en een half uur moet aanpassen.

In welk van deze steden is het een uur later dan bij ons?

Zomertijd en wintertijd

1. Wanneer is de volgende aanpassing naar zomer- of wintertijd? Welk van deze twee tijdsindelingen gaat dan in?
2. Hoe verandert de klok op de tijd dan? Langer slapen of niet niet?

Plaatsbepaling op aarde

Het bepalen van de ligging van een plaats op aarde gebeurt met twee soorten lijnen of cirkels:

- __________________ zijn de lijnen die de polen met elkaar verbinden

- __________________ zijn de cirkels die evenwijdig lopen met de evenaar


De ligging van een plaats wordt uitgedrukt als breedte en lengte.

- De _________________ is de booglengte van een plaats tot de evenaar.

- De _________________ is de booglengte van een plaats tot de nulmeridiaan.

De vorm van de aarde

• Aan het aardoppervlak is de zwaartekracht niet overal even groot omdat de massa in de aarde niet gelijkmatig verdeeld is.
• De diameter van de aarde is 43 km langer gemeten over de evenaar dan over de polen. De oorzaak van deze afplatting is de aardrotatie.

Afbuiging van bewegende deeltjes

De afwisseling van de getijden