6. Dateringsmethoden

6.1 Relatieve datering

Definitie: relatieve datering

Manier van ouderdomsbepaling waarbij wordt nagegaan welke gesteentelaag het oudst is (maar niet hoe oud ze precies is).

Vaak gebeurt dit met het principe van superpositie: lagen die boven liggen zijn jonger (zie figuur hieronder)

Bron: nature.com

Boterhamstratigrafie Principe van relatieve datering

6.2 Absolute datering

Definitie: absolute datering

Techniek waarbij men de werkelijke ouderdom (in jaren) probeert te achterhalen. Hou verder in de tijd, hoe groter de foutenmarge.

Opdracht 1

Schik de onderstaande dateringsmethode in de gepaste kolom en let op het volgende:

verklaar de termen in bewoordingen die je zelf begrijpt

noteer de bron

sommige bronnen mogen niet gebruikt worden (seniorennet) of moeten bevestigd worden door een andere bron (dus niet Wikipedia als enige bron gebruiken)

De dateringsmethoden zijn dendrochronologie, varven, radiometrische datering, lichenometrie en stratigrafie.

Meer over lichenometrie U-Pb-datering Stratigrafie Dendrochronologie, varven en ¹⁴C-datering

Ouderdom van gesteenten Relatieve en absolute datering

Principe van radiometrische datering

Absolute datering	Relatieve datering

¹⁴C-calculator Wat gebeurt er bij ¹⁴C-verval?

Opdracht 2

Voorbeelden van radiometrische datering zijn U-Pb-datering, K-Ar-datering, ¹⁴C-datering. Los de vragen op.

Wat is de halfwaardetijd van ²³⁸U?

Wat is de halfwaardetijd van ²³⁵U?

Wat is het bereik van de U-Pb-datering?

Noteer de isotopen voor en na de pijl in de vervalreactie van de K-Ar-datering

Wat is de halfwaardetijd van ⁴⁰K?

Wat is de halfwaardetijd van ¹⁴C?

Wat is de maximale ouderdom die met koolstofdatering kan bepaald worden?

Zoek zelf nog een andere radioactieve dateringsmethode. Vermeld isotopen (voor en na de pijl), halfwaardetijd en bereik.

Vul de onderstaande tabel in (¹⁴C-datering)

Tijd (jaar geleden)	Resterend percentage ¹⁴C
2015
11700
	40
	30
	6

Opdracht 3 ^{Portfolio-opdracht}

Zoek een foto van varven en een van dendrochronologie. Sla op in je portfolio-map.

Opdracht 4

Neem de case-studies door en probeer de dateringsmethode te achterhalen (zo volledig mogelijk). Los ook de vragen op.

[bron]
[bron]
[bron]

Welke ouderdom hebben de oudste gesteentes in Groenland?
[bron]

Wat betekent een dunne jaarring?

Opdracht 5

Vul de synthesetabel in.

Dateringsmethode	Bereik (periode die je ermee kan dateren)
dendrochronologie
lichenometrie
koolstofdatering
kalimargonmethode
uraniumloodmethode
rubidiumstrontiummethode